Alan Adı Nedir, Nasıl Alınır? Seçim, Uzantılar ve DNS

Bu üç kavram sık karıştırılır; bir dükkân benzetmesiyle düşünmek işi kolaylaştırır:

• Alan adı (domain): dükkânın adresi ve tabelası. Örneğin isletmeniz.com. Tek başına bir sayfa göstermez; ziyaretçiyi doğru yere yönlendirir.
• Hosting (barındırma): dükkânın kendisi, yani sitenizin dosyalarının durduğu ve ziyaretçilere sunulduğu sunucu.
• Web sitesi: dükkânın içi; sayfalarınız, yazılarınız, görselleriniz ve iletişim formunuz.

Klasik yöntemde bu üçünü ayrı ayrı alıp birbirine bağlamanız gerekir. Hazır site kurucularda ise hosting ve güvenlik sertifikası (SSL) genellikle hizmete dahildir. BirSitem’de de öyle: siteniz bizim sunucularımızda barınır, SSL kendiliğinden kurulur; size kalan tek karar, sitenizin hangi adreste yayınlanacağıdır.

Arka planda alan adları, insanların hatırlayabileceği isimleri bilgisayarların kullandığı sayısal adreslere çeviren DNS (alan adı sistemi) sayesinde çalışır. Buna aşağıda ayrıca değineceğiz.

BirSitem’de açtığınız her site, hiçbir ek işlem gerektirmeden isletmeniz.birsitem.com gibi ücretsiz bir alt alan adıyla yayınlanır. Yeni başlıyorsanız, fikrinizi denemek ya da hızlıca bir vitrin açmak istiyorsanız bu adres gayet iş görür; tamamen ücretsiz kayıt ile başlayabilirsiniz.

Kendi alan adınız ise şu durumlarda fark yaratır:

• Kartvizitte, tabelada, araç giydirmesinde ve reklamlarda daha kısa ve akılda kalıcı bir adres istiyorsanız,
• markanızın uzun vadede size ait bir adreste durmasını istiyorsanız,
• adınıza uygun, profesyonel görünen bir e-posta adresi (ör. bilgi@isletmeniz.com) kullanmak istiyorsanız.

İkisi birbirini dışlamaz. Kendi alan adınızı bağladığınızda eski birsitem.com adresiniz de çalışmaya devam eder; daha önce paylaştığınız bağlantılar boşa gitmez. Kendi alan adı bağlama özelliği ücretli paketlerde sunulur; hangi pakette olduğunu fiyatlandırma sayfasında görebilirsiniz. Yıllık ücretli paketlerde ilk yıl için bir alan adı da hediye edilir; güncel koşullar yine fiyatlandırma sayfasında yer alır.

Alan adı seçerken amaç, insanların adresi bir kez duyduğunda doğru yazabilmesidir. Şu ölçütler işinizi kolaylaştırır:

• Kısa ve sade olsun. Mümkünse işletme adınızın kendisi ya da en bilinen kısaltması. Uzun, kelime kalabalığı adresler hem akılda kalmaz hem yazım hatasına açıktır.
• Telefonda kolayca söylenebilsin. “Hangi harfle?” diye ikinci kez sorulan bir adres, müşteri kaybettirir. Adresi yüksek sesle birine söyleyip yazdırarak deneyin.
• Türkçe karakterden kaçının. ç, ş, ğ, ü, ö ve ı içeren alan adları teknik olarak kaydedilebilse de klavyede yazmak, e-postada kullanmak ve paylaşmak sorun çıkarır. “Güzel Kuaför” için guzelkuafor.com gibi Latin harfli bir yazım tercih edin.
• Tireyi dikkatli kullanın. Tire bazen okunabilirliği artırır, ama sözlü aktarımda unutulur ve kolayca başka bir adrese gidilir. Kullanacaksanız tiresiz hâlini de almayı düşünün.
• Rakam ve kelime oyunlarından uzak durun. “4” mü “dört” mü yazılacağı belli olmayan adresler kafa karıştırır.
• Şehir ya da hizmet eklemek bir seçenek. İstediğiniz isim alınmışsa yilmazhukukankara.com gibi bir ek işe yarayabilir; ancak ileride başka şehre açılma ihtimalinizi de hesaba katın.

Satın almadan önce kontrol edin

• İsmin başka bir firmanın tescilli markasıyla çakışıp çakışmadığını kontrol edin; marka sorunları ileride alan adını kaybetmenize kadar gidebilir.
• Aynı adın Instagram, Facebook gibi sosyal medya hesaplarında boş olup olmadığına bakın. Her yerde aynı ismi kullanmak, müşterinin sizi bulmasını kolaylaştırır.
• Benzer adla faaliyet gösteren, sizinle karıştırılabilecek bir işletme olup olmadığını bir aramayla kontrol edin.

Alan adının noktadan sonraki kısmına uzantı denir. Türkiye’de bir işletme için en yaygın seçenekler şunlardır:

• .com: dünyada en bilinen uzantı. İnsanlar bir adresi tahmin ederken çoğunlukla .com yazar. Uluslararası müşteri hedefliyorsanız ilk tercih budur.
• .com.tr: Türkiye’ye özgü uzantı; yerel müşteriye “Türkiye’de faaliyet gösteren bir işletme” mesajı verir. .tr uzantılı alan adları, Türkiye’de TRABİS (.tr Ağ Bilgi Sistemi) üzerinden yönetilir. Eskiden .com.tr almak için belge istenirdi; günümüzde Türkiye’deki başvuru sahipleri için belge şartı aranmadan alınabiliyor. Güncel kuralları kayıt firmanızdan kontrol edin.
• .net, .org ve diğerleri: .com alınmışsa alternatif olabilir, ancak ziyaretçinin alışkanlıkla .com yazıp başka bir siteye gitme riski vardır.
• Şehir ve sektör uzantıları: .istanbul, .shop, .cafe gibi uzantılar da mevcuttur. Akılda kalıcı olabilirler, ama daha az tanındıkları için adresin sözlü aktarımında açıklama gerektirebilirler.

Bazı .tr uzantıları belirli meslek gruplarına ayrılmıştır (örneğin avukatlara yönelik .av.tr) ve bunlar için belge istenebilir. Hukuk ya da sağlık gibi düzenlemeye tabi bir alanda çalışıyorsanız, uzantıyla birlikte meslek kuruluşunuzun internet tanıtımına ilişkin kurallarına da göz atın.

Alan adları, yetkili kayıt firmalarından (registrar) yıllık olarak kiralanır. Hangi firmayı seçtiğiniz önemli değildir; BirSitem’e bağlamak için alan adınızı bize taşımanız gerekmez. Süreç genellikle şöyledir:

1. Kayıt firmasının sitesinde istediğiniz ismi aratın ve boşta olup olmadığına bakın.
2. Uzantıyı ve kayıt süresini seçin. Fiyat uzantıya ve firmaya göre değişir; genellikle yıllık ödenir.
3. Sahip (registrant) bilgilerini doldurun ve ödemeyi tamamlayın.
4. Firma panelinizde alan adının “aktif” görünmesini bekleyin; ardından DNS ayarlarına erişebilirsiniz.

Sonradan sorun yaşamamak için

• Alan adını kendi adınıza kaydettirin. Bir ajans ya da tanıdık sizin için alıyorsa bile sahip bilgisinde sizin ya da şirketinizin adı olsun. Başkasının adına kayıtlı bir alan adını geri almak zahmetli olabilir.
• Otomatik yenilemeyi açın. Süresi dolan alan adı bir süre sonra serbest kalır ve başkası tarafından alınabilir. Kayıtlı kartınızın ve e-posta adresinizin güncel olduğundan emin olun.
• Yenileme fiyatına bakın. Bazı firmalar ilk yıl için indirimli fiyat gösterir; ikinci yıldan itibaren ödeyeceğiniz tutarı satın almadan önce kontrol edin.
• Gizlilik korumasını değerlendirin. Birçok uzantıda, kişisel iletişim bilgilerinizin herkese açık WHOIS kayıtlarında görünmesini engelleyen bir seçenek bulunur. Uzantıya göre sunulmayabilir.
• Hesabınızı koruyun. Kayıt firmasındaki hesabınız için güçlü bir şifre ve varsa iki adımlı doğrulama kullanın; alan adınızın anahtarı bu hesaptır.

DNS, alan adınızın “nereye gideceğini” söyleyen kayıtlar bütünüdür. Bu kayıtları alan adını aldığınız firmanın panelinde, genellikle “DNS yönetimi” ya da “DNS kayıtları” başlığında bulursunuz. Bilmeniz gereken birkaç kayıt türü var:

• A kaydı: alan adını bir sunucunun IP adresine yönlendirir. Genellikle kök alan adı (isletmeniz.com) için kullanılır.
• CNAME kaydı: bir alt alan adını (ör. www.isletmeniz.com) başka bir alan adına yönlendirir.
• MX kaydı: e-postalarınızın hangi sunucuya teslim edileceğini belirler. Web sitesiyle ilgisi yoktur.
• TXT kaydı: çeşitli doğrulamalar ve e-posta güvenliği ayarları için kullanılır.

Bir kaydı değiştirdiğinizde bu bilgi internetteki sunuculara hemen ulaşmaz; buna yayılma denir. Genellikle birkaç dakika ile birkaç saat arasında tamamlanır. Bu sürede sitenizin bazı cihazlarda açılıp bazılarında açılmaması normaldir; panik yapıp kayıtları tekrar tekrar değiştirmemek en iyisidir.

Alan adınızı aldıktan sonra sitenize bağlamak birkaç dakikalık bir iştir:

1. Sitenizin panelinde Kendi alan adınızı bağlayın bölümünü açın ve alan adınızı yazın (ör. isletmeniz.com). Adresin www ile de açılmasını istiyorsanız www.isletmeniz.com’u ayrıca ekleyin.
2. Panelde gösterilen DNS kayıtlarını not edin: kök alan adı için bir A kaydı, www gibi alt alan adı için bir CNAME kaydı.
3. Alan adını aldığınız firmanın DNS yönetimine girin ve kendi durumunuza uyan kaydı, panelde gördüğünüz değerle birebir ekleyin. Aynı ad için çakışan eski bir A ya da CNAME kaydı varsa onu güncelleyin.
4. BirSitem panelinde Doğrula düğmesine basın. Kayıtlar henüz yayılmadıysa bir süre sonra tekrar deneyin.
5. Doğrulama tamamlandığında SSL sertifikası kendiliğinden kurulur ve siteniz https ile yeni adresinde açılır.

Bu süreçte birsitem.com adresiniz çalışmaya devam eder; geçiş sırasında siteniz kapanmaz. Ayrıntılı ekran açıklamaları için dokümantasyondaki alan adı bölümüne bakabilirsiniz.

Kendi alan adınızla e-posta kullanmak (ör. bilgi@isletmeniz.com) çok profesyonel görünür, ancak bu web sitesinden ayrı bir hizmettir. BirSitem e-posta barındırma hizmeti sunmaz; bunun için bir e-posta sağlayıcısıyla çalışmanız gerekir. Birçok kayıt firması da kendi e-posta paketlerini sunar.

• E-posta sağlayıcınız size MX (ve genellikle bazı TXT) kayıtları verir; bunları da aynı DNS panelinden eklersiniz.
• Web sitesi için A ve CNAME kayıtlarını düzenlerken mevcut MX kayıtlarını silmeyin. Silerseniz e-postalarınız size ulaşmaz.
• Site ile e-postayı farklı firmalarda tutmak tamamen normaldir; DNS ikisini aynı anda doğru yere yönlendirir.

Sitenizdeki iletişim formundan gelen mesajlar ise alan adından bağımsız olarak panelinize ve hesabınızdaki e-posta adresine ulaşır.

Alan adı, işin yalnızca adres kısmı. Asıl ziyaretçiyi karşılayan, o adreste açılan sayfadır. Önce ücretsiz birsitem.com adresiyle sitenizi kurup içeriğinizi oturtabilir, alan adınız hazır olduğunda birkaç adımda bağlayabilirsiniz.

• Sektörünüze uygun bir başlangıç için şablonlara göz atın; örneğin Genel İşletme, Emlak ya da Hukuk & Danışmanlık.
• Kayıt olmadan denemek için editörü demo modunda açın.
• Bütçe planlıyorsanız web sitesi maliyeti rehberimiz, adım adım kurulum için web sitesi nasıl kurulur rehberimiz işinize yarar.

Hazır olduğunuzda ücretsiz hesabınızı açın; adresiniz ister birsitem.com olsun ister kendi alan adınız, siteniz aynı özenle yayında olur.